Slajdy i transkrypcja
Slajd 1 z 27
Przejdźmy teraz do filmu 6: Leki glutamatergiczne w leczeniu OCD.
Źródła:
- Robert Hudak, M.D.
Slajd 2 z 27
Leki glutamatergiczne stają się coraz bardziej popularne w strategii leczenia OCD. Glutaminian jest głównym pobudzającym neuroprzekaźnikiem ośrodkowego układu nerwowego. Pierwsze przesłanki wskazujące na możliwy udział glutaminianu w OCD pochodziły z badań genetycznych przeprowadzonych około 20 lat temu, które wskazały na transporter SLC1A1. Badania na zwierzętach również wskazały na białko synaptyczne SAPAP3, które również jest związane z glutaminianem. Dodatkowe dowody z badań neuroobrazowych i neurochemicznych ogólnie potwierdzają, że w OCD istnieje problem z układem glutamatergicznym.
Źródła:
- Coelho, D. R. A., Yang, C., Suriaga, A., et al. (2025). Glutamatergic medications for obsessive-compulsive and related disorders: A systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open, 8(1), e2452963. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.52963
Slajd 3 z 27
Jednym z najczęściej stosowanych obecnie leków jest memantyna. Jest to niekonkurencyjny antagonista receptora NMDA, zarejestrowany w leczeniu choroby Alzheimera. W jednym z pierwszych badań wykazano poprawę u 6 spośród 14 pacjentów. Była to seria przypadków, w której memantynę podano 14 pacjentom, a 6 z nich odpowiedziało na leczenie. Jak widać, u osób reagujących na leczenie odnotowano znacznie większe zmniejszenie wyników w skali Y-BOCS w porównaniu z osobami, które nie odpowiedziały na leczenie. Wynika z tego, że jeśli pacjent reaguje na memantynę, odpowiedź ta jest zazwyczaj dość wyraźna.
Źródła:
- Aboujaoude, E., Barry, J. J., & Gamel, N. (2009). Memantine augmentation in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder: an open-label trial. Journal of Clinical Psychopharmacology, 29(1), 51–55. https://doi.org/10.1097/JCP.0b013e318192e9a4
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
Slajd 4 z 27
W badaniu z pojedynczą ślepą próbą przeprowadzonym w intensywnym programie stacjonarnym w Instytucie OCD wzięło udział 44 pacjentów. Spośród nich 22 otrzymywało memantynę i zaobserwowano, że wyniki w skali Y-BOCS zmniejszyły się znacznie bardziej w grupie przyjmującej memantynę niż w grupie, która jej nie otrzymywała. 35% pacjentów z grupy memantyny oceniono jako bardzo znacznie poprawionych, podczas gdy tylko 7,1% osób z grupy kontrolnej oceniono jako poprawionych. Choć zmniejszenie wyników w skali Y-BOCS nie wydaje się bardzo duże, poprawa kliniczna oceniana w skali CGI była w rzeczywistości dość wysoka. W OCD tak właśnie bywa – niewielkie zmiany w skali Y-BOCS mogą przekładać się na znaczną poprawę kliniczną u pacjenta.
Źródła:
- Stewart, S. E., Jenike, E. A., Hezel, D. M., Stack, D. E., Dodman, N. H., Shuster, L., & Jenike, M. A. (2010). A single-blinded case-control study of memantine in severe obsessive-compulsive disorder. Journal of Clinical Psychopharmacology, 30(1), 34-39. https://doi.org/10.1097/JCP.0b013e3181c856de
Slajd 5 z 27
Podsumowując, skuteczność memantyny została potwierdzona w dwóch randomizowanych, kontrolowanych badaniach z podwójną ślepą próbą – jednym przeprowadzonym u pacjentów opornych na leczenie i jednym u pacjentów odpowiadających na leczenie. Memantyna działa zatem zarówno u pacjentów opornych na leczenie, jak i u tych, którzy na nie odpowiadają. Należy ją stosować w dawce co najmniej 20 mg na dobę, a dawkę można zwiększyć nawet do 40 mg na dobę.
Źródła:
- Aboujaoude, E., Barry, J. J., & Gamel, N. (2009). Memantine augmentation in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder: an open-label trial. Journal of Clinical Psychopharmacology, 29(1), 51–55. https://doi.org/10.1097/JCP.0b013e318192e9a4
- Stewart, S. E., Jenike, E. A., Hezel, D. M., Stack, D. E., Dodman, N. H., Shuster, L., & Jenike, M. A. (2010). A single-blinded case-control study of memantine in severe obsessive-compulsive disorder. Journal of Clinical Psychopharmacology, 30(1), 34-39. https://doi.org/10.1097/JCP.0b013e3181c856de
Slajd 6 z 27
Memantyna może być szczególnie przydatna w leczeniu kompulsji. Wielu pacjentów zgłasza, że obsesje pozostają bez zmian, ale nie odczuwają już silnego przymusu wykonywania kompulsji. To właśnie dlatego memantyna jest obecnie moim lekiem pierwszego wyboru w augmentacji, zaraz po klomipraminie – ze względu na dobrą odpowiedź na leczenie i bardzo korzystny profil działań niepożądanych. Memantyna powoduje mniej działań niepożądanych niż leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji, choć dowodów na jej skuteczność jest znacznie mniej niż w przypadku tych leków. Właśnie dlatego uważam, że stanowi ona lepszy wybór jako lek augmentujący pierwszego lub drugiego rzutu.
Źródła:
- Grant, J. E., Chesivoir, E., Valle, S., Ehsan, D., & Chamberlain, S. R. (2023). Double-blind placebo-controlled study of memantine in trichotillomania and skin-picking disorder. The American Journal of Psychiatry, 180(5), 348–356. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.20220737
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
Slajd 7 z 27
W jednym badaniu wykazano, że memantyna jest skuteczniejsza w leczeniu powtarzających się zachowań skoncentrowanych na ciele. Zachowania te obejmują takie problemy jak skubanie skóry, wyrywanie włosów czy inne podobne zachowania. W leczeniu tych zaburzeń można rozważyć memantynę zamiast NAC, ponieważ jako lek na receptę daje większą pewność co do jakości i składu preparatu w porównaniu z suplementami dostępnymi bez recepty.
Źródła:
- Grant, J. E., Chesivoir, E., Valle, S., Ehsan, D., & Chamberlain, S. R. (2023). Double-blind placebo-controlled study of memantine in trichotillomania and skin-picking disorder. The American Journal of Psychiatry, 180(5), 348–356. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.20220737
Slajd 8 z 27
Kolejnym lekiem glutamatergicznym z dobrymi dowodami skuteczności w OCD jest riluzol. Riluzol jest blokerem kanałów wapniowych i sodowych, zarejestrowanym w leczeniu stwardnienia zanikowego bocznego. Hamuje synaptyczne uwalnianie glutaminianu i nasila jego wychwyt przez astrocyty.
Źródła:
- Pittenger, C., Bloch, M. H., Wasylink, S., Billingslea, E., Simpson, R., Jakubovski, E., Kelmendi, B., Sanacora, G., & Coric, V. (2015). Riluzole augmentation in treatment-refractory obsessive-compulsive disorder: A pilot randomized placebo-controlled trial. The Journal of Clinical Psychiatry, 76(8), 1075–1084. https://doi.org/10.4088/JCP.14m09123
Slajd 9 z 27
W przypadku riluzolu istotną kwestią jest konieczność comiesięcznego monitorowania aktywności transaminaz. Enzymy wątrobowe często wzrastają podczas stosowania riluzolu i należy kontrolować, czy z czasem wracają do normy. Wydaje się, że jest to jedynie przejściowe podwyższenie, dlatego monitorowanie przeprowadza się raz w miesiącu przez trzy miesiące, następnie co trzy miesiące przez rok, a potem okresowo. Osobiście monitoruję wyniki co miesiąc lub co najmniej co trzy miesiące, aż do czasu, gdy parametry wątrobowe powrócą do wartości wyjściowych, a następnie kontroluję je okresowo.
Źródła:
- Pittenger, C., Bloch, M. H., Wasylink, S., Billingslea, E., Simpson, R., Jakubovski, E., Kelmendi, B., Sanacora, G., & Coric, V. (2015). Riluzole augmentation in treatment-refractory obsessive-compulsive disorder: A pilot randomized placebo-controlled trial. The Journal of Clinical Psychiatry, 76(8), 1075–1084. https://doi.org/10.4088/JCP.14m09123
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
Slajd 10 z 27
Skuteczność riluzolu wykazano zarówno w seriach przypadków, jak i w badaniach otwartych. Lek okazał się skuteczny w jednym randomizowanym, kontrolowanym badaniu. Co ciekawe, w pewnej podgrupie pacjentów działał wyłącznie na obsesje, podczas gdy u pozostałych nie wykazywał skuteczności. Wydaje się, że jest skuteczny również u dzieci, jednak – co interesujące – riluzol nie jest skuteczny jako lek dodany u dzieci i wykazywał skuteczność jedynie jako monoterapia. U dorosłych był natomiast skuteczny jako lek augmentujący do SSRI. Poprawia nastrój i lęk, a także obsesje, i jest dobrze tolerowany, z wyjątkiem wpływu na enzymy wątrobowe.
Źródła:
- Coelho, D. R. A., Yang, C., Suriaga, A., et al. (2025). Glutamatergic medications for obsessive-compulsive and related disorders: A systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open, 8(1), e2452963. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.52963
Slajd 11 z 27
Istnieją pewne korzystne wyniki z badań otwartych i serii przypadków. W 12-tygodniowym badaniu otwartym przy dawce 100 mg na dobę 7 spośród 13 pacjentów odpowiedziało na leczenie przy typowej dawce 100 mg na dobę, a niektórzy otrzymywali nawet do 200 mg. Uzyskano redukcję wyników w skali Y-BOCS o ponad 35% bez działań niepożądanych.
Źródła:
- Coric, V., Taskiran, S., Pittenger, C., Wasylink, S., Mathalon, D. H., Valentine, G., Saksa, J., Wu, Y. T., Gueorguieva, R., Sanacora, G., Malison, R. T., & Krystal, J. H. (2005). Riluzole augmentation in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder: an open-label trial. Biological Psychiatry, 58(5), 424-428. https://doi.org/10.1016/j.biopsych.2005.04.043
Slajd 12 z 27
W kolejnym badaniu z riluzolem 4 spośród 6 pacjentów reagujących na leczenie przy dawce 100 mg na dobę wykazało redukcję wyników w skali Y-BOCS o ponad 39%. To znacząca poprawa. Jednak w kolejnym randomizowanym, kontrolowanym badaniu z podwójną ślepą próbą nie stwierdzono już istotnej różnicy.
Źródła:
- Grant, P., Lougee, L., Hirschtritt, M., & Swedo, S. E. (2007). An open-label trial of riluzole, a glutamate antagonist, in children with treatment-resistant obsessive-compulsive disorder. Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology, 17(6), 761–767. https://doi.org/10.1089/cap.2007.0021
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
Slajd 13 z 27
Badanie przeprowadzono u dzieci opornych na leczenie – była to duża grupa, z czego 17 miało współistniejące zaburzenia ze spektrum autyzmu. 85% uczestników ukończyło badanie. W grupie riluzolu wyniki w skali Y-BOCS zmniejszyły się z 27 do nieco poniżej 22, natomiast w grupie placebo – z 29 do 22,5. Jest to zatem dość znaczące zmniejszenie nawet w grupie placebo. Liczba pacjentów reagujących na leczenie była zbliżona w obu grupach. Ważne jest, aby pamiętać, że leki glutamatergiczne działają inaczej u dzieci niż u dorosłych, a wyniki u dorosłych wydają się być bardziej spójne.
Źródła:
- Grant, P. J., Joseph, L. A., Farmer, C. A., Luckenbaugh, D. A., Lougee, L. C., Zarate, C. A., Jr, & Swedo, S. E. (2014). 12-week, placebo-controlled trial of add-on riluzole in the treatment of childhood-onset obsessive-compulsive disorder. Neuropsychopharmacology, 39(6), 1453–1459. https://doi.org/10.1038/npp.2013.343
Slajd 14 z 27
Omówmy teraz N-acetylocysteinę. Jest to pochodna aminokwasu, która moduluje transmisję glutaminianową. Każdy z nas stosował ją podczas rezydentury – w postaci wziewnej w leczeniu przedawkowania acetaminofenu. Należy zaznaczyć, że randomizowane, kontrolowane badania dotyczące jej stosowania jako leku augmentującego w OCD przyniosły mieszane lub negatywne wyniki.
Źródła:
- Costa, D. L. C., Diniz, J. B., Requena, G., Joaquim, M. A., Pittenger, C., Bloch, M. H., Miguel, E. C., & Shavitt, R. G. (2017). Randomized, double-blind, placebo-controlled trial of N-acetylcysteine augmentation for treatment-resistant obsessive-compulsive disorder. The Journal of Clinical Psychiatry, 78(7), e766–e773. https://doi.org/10.4088/JCP.16m11101
Slajd 15 z 27
Wykazano natomiast jej skuteczność w leczeniu powtarzających się zachowań skoncentrowanych na ciele, dlatego można ją stosować w tych zaburzeniach. Jednak w chwili obecnej nie zalecamy jej w leczeniu OCD. Aktualnie preferuję memantynę nad NAC w leczeniu tych zachowań, głównie dlatego, że jako lek na receptę daje większą pewność co do jakości i składu preparatu.
Źródła:
- Costa, D. L. C., Diniz, J. B., Requena, G., Joaquim, M. A., Pittenger, C., Bloch, M. H., Miguel, E. C., & Shavitt, R. G. (2017). Randomized, double-blind, placebo-controlled trial of N-acetylcysteine augmentation for treatment-resistant obsessive-compulsive disorder. The Journal of Clinical Psychiatry, 78(7), e766–e773. https://doi.org/10.4088/JCP.16m11101
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
Slajd 16 z 27
Kolejnym lekiem glutamatergicznym jest D-cykloseryna. Pierwotnie był to lek przeciwgruźliczy, który może przyspieszać uczenie się wygaszania. Wydaje się być dobrze tolerowany, a głównymi działaniami niepożądanymi są jedynie dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy i lęk.
Źródła:
- Kvale, G., Hansen, B., Hagen, K., Abramowitz, J. S., Børtveit, T., Craske, M. G., Franklin, M. E., Haseth, S., Himle, J. A., Hystad, S., Kristensen, U. B., Launes, G., Lund, A., Solem, S., & Öst, L. G. (2020). Effect of D-cycloserine on the effect of concentrated exposure and response prevention in difficult-to-treat obsessive-compulsive disorder: A randomized clinical trial. JAMA Network Open, 3(8), e2013249. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.13249
Slajd 17 z 27
Przeprowadzono szereg różnych badań z D-cykloseryną. W badaniu z 2020 roku podawano dawki 100 lub 250 mg w porze lunchu, w trakcie czterodniowej intensywnej sesji ERP. Nie stwierdzono różnic w porównaniu z placebo, jednak intensywny charakter sesji ERP prawdopodobnie przeważył nad efektem działania D-cykloseryny.
Źródła:
- Kvale, G., Hansen, B., Hagen, K., Abramowitz, J. S., Børtveit, T., Craske, M. G., Franklin, M. E., Haseth, S., Himle, J. A., Hystad, S., Kristensen, U. B., Launes, G., Lund, A., Solem, S., & Öst, L. G. (2020). Effect of D-cycloserine on the effect of concentrated exposure and response prevention in difficult-to-treat obsessive-compulsive disorder: A randomized clinical trial. JAMA Network Open, 3(8), e2013249. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.13249
Slajd 18 z 27
Przeprowadzono wiele różnych protokołów badań z D-cykloseryną. Niektóre badania wykazały jej przewagę, gdy podawano ją przed leczeniem lub w jego trakcie – pacjenci wydawali się szybciej reagować na ERP. Jednak efekt ten zanikał wraz z kolejnymi sesjami terapeutycznymi. Innymi słowy, nawet w najlepszym scenariuszu D-cykloseryna wydaje się wspomagać jedynie początkową odpowiedź na ERP, a końcowy wynik leczenia nie różni się od wyników u osób nieprzyjmujących tego leku. Jak dotąd nie ustalono standardowego schematu dawkowania ani optymalnego czasu podawania D-cykloseryny. W związku z tym lek ten nie jest jeszcze gotowy do powszechnego stosowania – powinien być używany wyłącznie w badaniach naukowych, a jego dostępność u dzieci jest ograniczona.
Źródła:
- Kvale, G., Hansen, B., Hagen, K., Abramowitz, J. S., Børtveit, T., Craske, M. G., Franklin, M. E., Haseth, S., Himle, J. A., Hystad, S., Kristensen, U. B., Launes, G., Lund, A., Solem, S., & Öst, L. G. (2020). Effect of D-cycloserine on the effect of concentrated exposure and response prevention in difficult-to-treat obsessive-compulsive disorder: A randomized clinical trial. JAMA Network Open, 3(8), e2013249. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.13249
- Andersson, E., Hedman, E., Enander, J., et al. (2015). d-Cycloserine vs placebo as adjunct to cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder and interaction with antidepressants: A randomized clinical trial. JAMA Psychiatry, 72(7), 659-667. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2015.0546
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
Slajd 19 z 27
Kolejnym lekiem glutamatergicznym, dla którego gromadzą się obiecujące dane, jest lamotrygina. Jest to lek przeciwdrgawkowy o pewnych właściwościach antyglutamatergicznych. W jednym randomizowanym, kontrolowanym badaniu z podwójną ślepą próbą wykazano poprawę – w grupie badanej odnotowano istotne statystycznie zmniejszenie wyników w porównaniu z grupą placebo, przy wartości p równej 0,015.
Źródła:
- Khalkhali, M., Aram, S., Zarrabi, H., Kafie, M., & Heidarzadeh, A. (2016). Lamotrigine augmentation versus placebo in serotonin reuptake inhibitors-resistant obsessive-compulsive disorder: A randomized controlled trial. Iranian Journal of Psychiatry, 11(2), 104–114.
Slajd 20 z 27
W kolejnym randomizowanym, kontrolowanym badaniu z podwójną ślepą próbą, w którym 33 pacjentów ukończyło badanie, stwierdzono istotną kliniczną poprawę globalną w grupie aktywnego leczenia. Pacjenci ze współistniejącymi zaburzeniami schizoafektywnymi mogą wykazywać jeszcze większą poprawę, choć w tej chwili potrzeba więcej badań.
Źródła:
- Bruno, A., Micò, U., Pandolfo, G., Mallamace, D., Abenavoli, E., Di Nardo, F., D'Arrigo, C., Spina, E., Zoccali, R. A., & Muscatello, M. R. (2012). Lamotrigine augmentation of serotonin reuptake inhibitors in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder: a double-blind, placebo-controlled study. Journal of Psychopharmacology, 26(11), 1456–1462. https://doi.org/10.1177/0269881111431751
- Poyurovsky, M., Glick, I., & Koran, L. (2008). Lamotrigine augmentation in schizophrenia and schizoaffective patients with obsessive-compulsive symptoms. Journal of Psychopharmacology, 24(6), 861-866. https://doi.org/10.1177/0269881108099215
Slajd 21 z 27
Przeprowadzono jedynie te dwa małe badania z lamotrygną. Wydaje się, że może być ona skuteczna jako lek augmentujący do SSRI, ale szczególnie korzystna jest u pacjentów ze współistniejącymi zaburzeniami nastroju lub psychotycznymi. Dlatego zazwyczaj rozważam augmentację lamotrygną u pacjentów ze współistniejącą chorobą afektywną dwubiegunową lub schizofrenią.
Źródła:
- Pittenger, C., Brennan, B. P., Koran, L., Mathews, C. A., Nestadt, G., Pato, M., Phillips, K. A., Rodriguez, C. I., Simpson, H. B., Skapinakis, P., Stein, D. J., & Storch, E. A. (2021). Specialty knowledge and competency standards for pharmacotherapy for adult obsessive-compulsive disorder. Psychiatry Research, 300, 113853. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2021.113853
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
Slajd 22 z 27
Badano również inne leki glutamatergiczne, takie jak ketamina – niekonkurencyjny antagonista NMDA. Ketamina wydaje się wykazywać wyraźne działanie antyobsesyjne, jednak jest ono dość krótkotrwałe, podobnie jak jej działanie przeciwdepresyjne. Istnieją pewne przesłanki wskazujące na możliwe korzyści u pacjentów nieleczonych farmakologicznie, jednak u pacjentów przyjmujących SSRI korzyści wydają się minimalne. Co więcej, w początkowych badaniach ketamina wywoływała myśli samobójcze u pacjentów.
Źródła:
- Rodriguez, C. I., Kegeles, L. S., Levinson, A., Feng, T., Marcus, S. M., Vermes, D., Flood, P., & Simpson, H. B. (2013). Randomized controlled crossover trial of ketamine in obsessive-compulsive disorder: proof-of-concept. Neuropsychopharmacology, 38(12), 2475–2483. https://doi.org/10.1038/npp.2013.150
Slajd 23 z 27
Należy zaznaczyć, że dane dotyczące esketaminy – wersji leku podawanej w gabinecie lekarskim – są również bardzo ograniczone. W związku z tym aktualnie nie zalecamy stosowania ketaminy poza warunkami badań naukowych.
Źródła:
- Martinotti, G., Chiappini, S., Pettorruso, M., Mosca, A., Miuli, A., Di Carlo, F., D'Andrea, G., Collevecchio, R., Di Muzio, I., Sensi, S. L., & Di Giannantonio, M. (2021). Therapeutic potentials of ketamine and esketamine in obsessive-compulsive disorder (OCD), substance use disorders (SUD) and eating disorders (ED): A review of the current literature. Brain Sciences, 11(7), 856. https://doi.org/10.3390/brainsci11070856
Slajd 24 z 27
Chciałbym omówić inne leki glutamatergiczne, które były przedmiotem badań. Badano topiramat – w jednym małym randomizowanym, kontrolowanym badaniu wykazano zmniejszenie wyników w skali Y-BOCS, jednak drugie badanie nie wykazało żadnej istotnej statystycznie poprawy. Ze względu na profil działań niepożądanych topiramat zazwyczaj nie jest stosowany i ogólnie nie jest zalecany.
Źródła:
- Mowla, A., Khajeian, A. M., Sahraian, A., Chohedri, A. H., & Kashkoli, F. (2010). Topiramate augmentation in resistant OCD: A double-blind placebo-controlled clinical trial. CNS Spectrums, 15(11), 613–617. https://doi.org/10.1017/S1092852912000065
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
Slajd 25 z 27
Pregabalina była oceniana jedynie w seriach przypadków i badaniach otwartych – dostępnych jest zbyt mało danych, aby móc ją rekomendować. Badano również gabapentynę – przeprowadzono jedno negatywne badanie dotyczące jej stosowania w OCD. Niestety, obserwuję dość częste stosowanie gabapentyny, mimo braku danych potwierdzających jej skuteczność, a nawet istnienia jednego negatywnego badania w OCD. Gabapentyna nie jest zatem zalecana w leczeniu OCD.
Źródła:
- Kayser, R. R. (2020). Pharmacotherapy for treatment-resistant obsessive-compulsive disorder. The Journal of Clinical Psychiatry, 81(5), 19ac13182. https://doi.org/10.4088/JCP.19ac13182
- Farnia, V., Gharehbaghi, H., Alikhani, M., Almasi, A., Golshani, S., Tatari, F., Davarinejad, O., Salemi, S., Sadeghi Bahmani, D., Holsboer-Trachsler, E., & Brand, S. (2018). Efficacy and tolerability of adjunctive gabapentin and memantine in obsessive compulsive disorder: Double-blind, randomized, placebo-controlled trial. Journal of Psychiatric Research, 104, 137–143. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2018.07.008
Slajd 26 z 27
Podsumowując najważniejsze wnioski: leki glutamatergiczne wymagają przeprowadzenia większej liczby randomizowanych, kontrolowanych badań w celu uzyskania mocniejszych dowodów. Nie oznacza to, że leki glutamatergiczne nie działają – po prostu brakuje wystarczających dowodów, gdyż wiele badań nie zostało jeszcze przeprowadzonych. Uważam, że analiza stosunku korzyści do ryzyka przemawia na korzyść leków glutamatergicznych w porównaniu z lekami przeciwpsychotycznymi. Dane dotyczące tej klasy leków u dzieci i dorosłych są bardzo różne i uzyskujemy odmienne wyniki w tych dwóch grupach wiekowych.
Slajd 27 z 27
Memantyna i riluzol są dwoma najczęściej stosowanymi lekami glutamatergicznymi. Coraz więcej dowodów przemawia za lamotrygną, szczególnie przy współistniejących zaburzeniach nastroju i psychotycznych. Leki takie jak ketamina i D-cykloseryna nie powinny być stosowane poza warunkami badań naukowych. Choć NAC może być przydatna w leczeniu powtarzających się zachowań skoncentrowanych na ciele, nie jest skuteczna jako lek augmentujący w OCD. W leczeniu tych zachowań memantyna może być preferowana nad NAC ze względu na jej status leku na receptę. Dziękuję.
Darmowe pliki
Pobierz PDF i inne pliki
Sukces!
Sprawdź swoją skrzynkę odbiorczą – wysłaliśmy tam wszystkie materiały.
